Noong araw na nakipaghiwalay ako kay Tristan, isinilid ko sa aking bag ang puting ahas na tatlong taon na niyang inaalagaan.

Hindi pala “inaalagaan.” Mas tamang sabihin na “pinabayaan.”

Sa loob ng tatlong taon, hindi man lang niya sinulyapan ang ahas na iyon.

Noong unang gabi ko sa condo niya sa Makati, nakita ko ang isang maalikabok na terrarium sa sulok ng balkonahe. Ang salamin ay puno ng latak ng tubig, at ang wire ng heating pad ay buhol-buhol—halatang hindi kailanman naisaksak.

Isang maliit na ahas, kasingputi ng niyebe, ang nakapulupot sa loob. Hindi gumagalaw.

“Kanino ‘to?” tanong ko.

“Sa Lolo ko ‘yan bago siya namatay sa Cebu. Walang silbi ‘yan. Huwag mong hawakan, madumi,” sagot ni Tristan nang hindi man lang inaalis ang tingin sa kanyang iPhone.

Nalaman ko kalaunan sa nanay niya na ang puting ahas na ito ang huling bilin ng matandang Del Fierro bago ito pumanaw—

“Ang ahas na ito ay mas mahalaga pa sa lahat ng ari-arian ng pamilya Del Fierro. Siguraduhin ninyong aalagaan niyo siya nang mabuti.”

Pero pagkalibing sa matanda, wala nang naniwala. Lalo na si Tristan.

Maraming bagay ang hindi mahalaga kay Tristan. Kasama na ako roon.

1. Ang Paglisan
Nang mahuli ko siyang may kinalaman sa iba, hindi ako umiyak. Hindi ako nag-iskandalo.

Nakatayo lang ako sa pintuan ng kuwarto, pinapanood ang dalawang katawan na magkayakap sa kama. Isang isipan lang ang nasa utak ko—

Tatlong taon.

Tatlong taon kong nilabhan ang mga barong niya, tatlong taon akong nagluto ng Sinigang para sa kanya, tatlong taon kong sinamahan ang nanay niya sa ospital sa St. Luke’s.

Ang kapalit? Isang estranghero sa kama na suot ang mga saplot na ako mismo ang nag-plantsa.

“Niana? Bakit ka nandito?”

Bumangon si Tristan. Hindi siya mukhang guilty; mukha siyang naiinis. Para bang ako pa ang istorbo.

Ang babaeng katabi niya ay relaks na humahawi ng buhok, nakangiti sa akin nang mapang-asar. Si Bianca. Ang bagong Marketing Director sa kumpanya nila.

“Hi. So, ikaw pala si Niana,” sabi ni Bianca.

“Break na tayo,” sabi ko sabay talikod.

“Bahala ka,” huling hirit ni Tristan.

Pagdating ko sa balkonahe, napatigil ako. Ang puting ahas sa loob ng salamin ay dahan-dahang nag-angat ng ulo. Ang maliliit nitong mata na parang munggo ay direktang nakatingin sa akin.

Hindi ko alam ang pumasok sa isip ko. Siguro naramdaman kong pareho kaming kinalimutan sa bahay na ito. Binuksan ko ang takip, kinuha ko siya, at isinilid sa bag ko.

Malamig ang katawan niya pero hindi siya nanlaban. Paglabas ko ng elevator, naririnig ko pa ang tawa ni Bianca. Hindi bale.

Pagdating ko sa maliit kong paupahan sa Pasay, inilabas ko siya at inilagay sa ibabaw ng side table.

“Kawawa ka rin pala,” bulong ko. Tumagilid ang ulo niya.

Pagtingin ko sa salamin, 25 anyos na ako. Hindi naman ako pangit, pero sa tatlong taon ko kay Tristan, nawala ang ningning sa mga mata ko.

Dahil walang aircon o heater ang maliit kong kuwarto, malamig ang hangin ng Nobyembre. Habang nakapikit ako…

Isang malamig na bagay ang dumampi sa binti ko. Akala ko ay nahulog ang kumot, pero naramdaman ko ang paggapang nito pataas.

“S-Sandali…”

Ang puting ahas ay nakapulupot na sa tuhod ko. Parang isang buhay na sintas. Paghawak ko sa kanya, dahan-dahan siyang bumitaw at bumalik sa ilalim ng unan.

Kinuha ko ang cellphone ko. Mayroon akong TikTok account na may 800 followers lang. Pinost ko ang isang draft: “Day 1 ng breakup: Sa sobrang inis ko, kinuha ko ang ahas ng ex ko.”

Kinabukasan, paggising ko, sumabog ang notifications ko. 3.2 million views.

“Grabe ang puti! Sobrang mahal niyan!”

“Hindi ‘yan ordinaryong albino snake.”

“Hala, kinuha mo ang ‘Anito’ ng pamilya nila! Hahaha!” — Ito ang top comment.

Anong Anito? Isang ahas na muntik nang mamatay sa gutom?

2. Ang Pagbabago
Napansin kong lumaki siya. Kagabi, kasingliit lang siya ng braso ko, pero ngayon, parang isang malaking plato na ang laki niya kapag nakapulupot.

Tumawag si Tristan. Galit.

“Niana, nasa iyo ba ang ahas?”

“Oo.”

“Ibalik mo ‘yan dito. Ngayon din.”

“Ayoko. Sabi mo ‘di ba walang silbi ‘to?”

“Sabi ni Mama, pamana ‘yan ni Lolo. Hindi pwedeng mawala ‘yan!”

Pinatayan ko siya ng telfono. Ang ahas ay nakatingin lang sa akin, parang ngumingiti.

“Huwag kang mayabang,” biro ko sa kanya. “Akin ka na ngayon.”

Nang gabing iyon, nagising ako dahil sa sobrang lamig. Bukas ang bintana. Pagbangon ko para isara ito, nanigas ako sa kinatatayuan ko.

Isang lalaki.

Nakatayo siya sa tapat ng bintana, nasisikatan ng liwanag ng buwan. Maputla ang balat, mahaba ang itim na buhok, at ang mga mata niya ay may kakaibang kulay ginto-berde. Wala siyang damit, maliban sa isang puting kumot na nakabalot sa bewang niya.

Wala na ang ahas sa side table.

“Malamig,” sabi ng lalaki. Ang boses niya ay parang bulong ng hangin.

“S-Sino ka?!” kinuha ko ang unan para ihagis sa kanya.

“Ikaw ang kumuha sa akin mula sa kulungang salamin,” sabi niya habang dahan-dahang lumalapit. Ang mukha niya ay napakaganda—di hamak na mas gwapo kaysa kay Tristan. Parang hindi siya tao.

“Ikaw… ikaw ba ‘yung ahas?”

Ngumiti siya. “Tatlong libong taon na ang nakalipas… ikaw lang ang unang taong nagmalasakit sa akin.”

Humakbang siya palapit, ang mga mata ay nagniningning.

“Niana, kinuha mo ako. Sa batas naming mga nilalang… kailangan mong panagutan ang ginawa mo.”

Napaatras ako hanggang sa sumadsad ang likod ko sa pader. “Anong panagutan? Kinuha kita para iligtas ka! Muntik ka nang mamatay doon sa alikabok at dumi!”

Huminto siya sa mismong harap ko. Ang bango niya ay amoy ulan at sariwang dahon. “Kaya nga kailangan kitang pasalamatan. Ang pamilyang Del Fierro ay yumaman dahil sa sumpa ng aking ninuno, ngunit kinalimutan nila ang pangako. Pinabayaan nila akong magutom sa loob ng salamin.”

Hinawakan niya ang aking baba. Malamig ang kanyang mga daliri pero may hatid na kuryenteng hindi ko maipaliwanag. “Mula ngayon, ang suwerte ng mga Del Fierro ay maglalaho. At lahat ng kinuha nila sa iyo—ang panahon mo, ang pagod mo, at ang dignidad mo—ay ibabalik ko sa iyo nang makasampung ulit.”

Ang Pagbagsak ng mga Del Fierro

Hindi nagbiro ang lalaking nagngangalang Silvan.

Kinabukasan, naging laman ng balita ang malawakang pagbagsak ng stock ng Del Fierro Shipping Group. Nasunog ang isa nilang bodega sa Cebu, at ang mga accounts ni Tristan ay biglang na-freeze dahil sa isang biglaang audit ng BIR.

Habang nagkakagulo sila, ako naman ay nakatanggap ng email. Isang hindi kilalang sender ang naglipat sa akin ng isang property sa Forbes Park—isang lumang mansyon na nakapangalan na sa akin.

Tumawag si Tristan, humihikbi na. “Niana, parang awa mo na… ibalik mo na ang ahas! Simula nang kinuha mo siya, nagkanda-leche-leche na ang buhay namin! Iniwan na rin ako ni Bianca dahil wala na akong pera!”

“Wala na ang ahas, Tristan,” sabi ko habang nakatingin kay Silvan na kasalukuyang nagluluto ng almusal sa kusina ko (na tila marunong na siyang gumamit ng stove sa isang iglap). “At kahit hanapin mo pa siya, hinding-hindi mo na siya makikita. Katulad ko, nakahanap na siya ng totoong tahanan.”

Ang Kasunduan

“Bakit mo ginagawa ito?” tanong ko kay Silvan habang kumakain kami.

“Sabi ko sa iyo, kailangan mo akong panagutan,” ngisi niya. “Ang bawat patak ng luha mo noon ay naging lason sa kanila. Ang bawat pag-aalaga mo sa akin noong nasa loob ako ng terrarium ay naging basbas sa iyo.”

“Pero… paano ka? Mananatili ka bang tao?”

Lumapit siya sa akin at may ibinulong. “Sa gabi, ako ang iyong tagapagtanggol. Sa araw, ako ang iyong suwerte. Basta’t huwag mo lang akong pakakawalan.”

Ang Wakas

Makalipas ang isang taon, ako na ang may-ari ng isa sa pinakamalaking marketing firm sa bansa. Hindi dahil sa swerte lang, kundi dahil sa tiwala sa sarili na ibinalik ni Silvan sa akin.

Si Tristan? Nabalitaan kong nagtatrabaho na siya bilang isang ahente ng murang pabahay sa probinsya, malayo sa karangyaan na dati niyang ipinagmamalaki.

Isang gabi, habang nakatayo kami sa balkonahe ng bago kong mansyon, lumingon sa akin si Silvan. Ang kanyang balat ay kumikinang sa ilalim ng buwan, at unti-unting lumalabas ang mga puting kaliskis sa kanyang braso.

“Niana, handa ka na ba sa susunod nating yugto?”

Yumakap ako sa kanya, hindi na natatakot sa lamig ng kanyang balat. “Hangga’t kasama kita.”

Dahan-dahan siyang nagbagong-anyo, isang dambuhalang puting ahas na pumulupot sa buong mansyon, nagsisilbing bantay at simbolo ng aming ugnayan. Natutunan ko na minsan, ang mga bagay na itinuturing nating “walang silbi” o “madumi” ang siyang magliligtas sa atin—kung marunong lang tayong tumingin gamit ang puso, at hindi gamit ang mata ng isang taong tulad ni Tristan.